 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
home > documentatiecentrum > archieven
Medio 2003 werd het archief van het JMDV erkend als één van de Vlaamse thema-archieven. Het documentatiecentrum heeft statutair de opdracht alle informatie over de vervolging van joden en zigeuners in België en Noord-Frankrijk te centraliseren en te ontsluiten. Dat behelst het digitaliseren van documenten en archieven in publiek- en privébezit en het bewaren van originele documenten en archieven.
Onze voornaamste archieven en verzamelingen zijn:
1. Verzameling archiefmateriaal van het JMDV
2. Verzameling drukwerken van het JMDV
3. Verzameling videomateriaal van het JMDV
4. Fotoverzameling van het JMDV
5. Verzameling interviews van het JMDV
6. Verzameling relieken in bewaring bij het JMDV, 1942-1944
7. Jodenregister van Antwerpen
8. Jodenregister van België
9. Steekkaarten Sicherheitsdienst (Drancy-Auschwitz)
10. Ledenlijst van de Jodenvereeniging in België
11. Archief van de Jodenvereeniging in België (CICB)
12. Archief van de Jodenvereeniging in België (Onafhankelijkheidsfront)
13. Dienst Vreemdelingenzaken “Geef ze een gezicht”
14. Archief van Louis Van Brussel
15. Medewerking tentoonstellingen
16. Belgisch Paviljoen in het Staatsmuseum Auschwitz-Birkenau
17. Kroniek Kazerne Dossin
1. Verzameling archiefmateriaal van het JMDV
Eigen verzameling van originelen en privé-giften en fondsen/documenten in bezit van andere instellingen of personen maar door het JMDV gearchiveerd.
Deze documenten zijn in kopie beschikbaar bij het JMDV. Tot op heden beslaat deze collectie 9807 records en 25.910 beelden.
‘Arbeitseinsatzbefehl’
2. Verzameling drukwerken van het JMDV
Eigen verzameling van originelen en privé-giften en fondsen/documenten in bezit van andere instellingen maar door het JMDV gearchiveerd.
Deze documenten zijn in kopie beschikbaar bij het JMDV. Deze collectie beslaat 424 records en 1253 beelden.
3. Verzameling videomateriaal van het JMDV
Eigen verzameling van originelen en privé-giften en fondsen/documenten in bezit van andere instellingen maar door het JMDV gearchiveerd.
Tot op heden beslaat deze collectie 112 banden.
4. Fotoverzameling van het JMDV
Eigen verzameling van originelen en privé-giften en fondsen/documenten in bezit van andere instellingen maar door het JMDV gearchiveerd.
Deze collectie beslaat tot op heden 3348 records en 5734 beelden.
Familie Davidson in 1933
5. Verzameling interviews van het JMDV
5.1. De verzameling Johannes Blum
5.2. De collectie De Laatste Getuigen
5.3. De Abramowicz-collectie
5.4. De verzameling Laurence Schram
5.5. Interviews gerealiseerd door medewerkers van het JMDV
5.6. Interviews gerealiseerd door Frédéric Molle
5.7. Interviews door Sylvain Brachfeld
5.8. Survivors of the Shoah Visual History Foundation
5.1. De verzameling Johannes Blum
De verzameling Johannes Blum bestaat uit 720 video-interviews. De interviews werden afgenomen door Blum en door hem op video (VHS, digitale Betacam of mini-DVD) geregistreerd.
De respondenten zijn oud-strijders, gedeporteerden, verzetslui of ondergedoken kinderen. Elke respondent vult voorafgaand aan het interview een identificatiefiche in en sluit een overeenkomst af, waarin hij de rechten op het interview al dan niet gedeeltelijk afstaat. Tijdens de interviewsessies maakt Blum gebruik van een door hemzelf ontworpen vragen- en themalijst.
De collectie, die in depot is bij het JMDV, loopt gevaar zodat zij dringend moet omgezet worden naar een stabielere drager. Sommige tapes zijn ondertussen al meer dan 10 jaar oud. De onmiddellijke conservering gebeurt door het overzetten op DVD. Externen kunnen, mits toestemming van Johannes Blum en tegen kostprijs, eveneens een kopie van deze DVD-R schijfjes verkrijgen. De interviews kunnen na afspraak geraadpleegd worden.
Overzicht van de tot nog toe geïnterviewde personen.
! bestand opent in het browservenster. Rechtsklik op de link en sla het document op om het in Excel te openen.
Collectie Blum<Verzameling interviews>
5.2. De collectie De Laatste GetuigenDe Laatste Getuigen bestaat uit de ‘rushes’ van de gelijknamige televisiereeks die Luckas Vander Taelen in 1991 voor VTM produceerde. Interviewsessies met 15 overlevenden van de kampen, telkens geregistreerd met twee camera’s, leverden in totaal 150 uren ruwe opnames op. De ‘Laatste Getuigen’ zijn:
- Regine Beer
- Fanny Birkenwald
- Charles Brusselairs
- Philip Claes
- Herschel Finck
- Maurice Finck
- Jozef Hautman
- Samuel Hejblum
- Maryla Michalowski
- Nathan Ramet
- Tobias Schiff
- Willem Sel
- Jan Van Calsteren
- Nina Van Kerckhoven
- Emile VosDeze videocollectie (diverse formaten) is niet ontsloten door transcripties of andere randdocumenten. Het JMDV is wel vertrouwd met de achtergrond van alle getuigen en is dus in staat om voor geïnteresseerden de collectie inhoudelijk te ontsluiten. Om tijdeconomische redenen wordt echter voorrang gegeven aan het digitaliseren van de beelden, waarbij om budgettaire redenen per interview slechts één cameraopname wordt overgezet.
De ‘laatste getuigen’<Verzameling interviews>
5.3. De Abramowicz-collectieDe Abramowicz-collectie bestaat eveneens uit ‘rushes’, ditmaal van interviews met kinderen die tijdens de bezetting verborgen gehouden werden. Regisseur Myriam Abramowicz schonk het JMDV een kopie van de afgewerkte productie “Comme si c’était hier”, evenals de originelen van alle volledige interviews. Het gaat in totaal om een tiental uren materiaal, gefilmd op 16 mm formaat en in het verleden integraal overgezet naar VHS.
<Verzameling interviews>
5.4. De verzameling Laurence SchramDe verzameling Laurence Schram bestaat enerzijds uit interviews die Laurence Schram in 1992-1993 afnam tijdens het voorbereiden van haar licentiaatverhandeling “La mémoire des rescapés juifs d’Auschwitz” (*), anderzijds uit interviews die ze als JMDV-medewerkster afneemt sinds 1996. Deze interviews, geregistreerd op audiocassette, zijn afgenomen met de hulp van een vaste thema- en vragenlijst. De meeste interviews werden na afloop integraal uitgeschreven. Vele getuigen vulden ook een identificatiefiche in.
- Sejna Antman, 7/10/1992, audio, volledig uitgeschreven, *
- Tauba Ehrenberg, 4/12/1992, audio, volledig uitgeschreven, *
- Schaja Cige, 7/12/1992, audio, volledig uitgeschreven, *
- Henri Sonnenbluck, 7/12/1992, audio, volledig uitgeschreven, *
- Marie Pinhas, 17/12/1992, audio, volledig uitgeschreven, *
- Izak Gliksman, 24/12/1992, audio, volledig uitgeschreven, *
- Bertha Koch, 19/2/1993, audio, volledig uitgeschreven, *
- Jakob Cukierblum, 22/2/1993, audio, volledig uitgeschreven, *
- Anonyme, 20/5/1993, audio, niet uitgeschreven, *
- Mozes Sendyk, 2/7/1993, audio, volledig uitgeschreven, *
- Martha Bindiger, 16/8/1993, audio, gedeeltelijk uitgeschreven, *
- Nathan Ramet, herfst 1996, audio, niet uitgeschreven
- A. Borgers, 05/03/1997, audio, niet uitgeschreven
- Michaël Dagan, audio, gedeeltelijk uitgeschreven
- Félix Lipszyc, 8 octobre 1997, audio, niet uitgeschreven
- Isaac Rozenberg, 6 et 11 novembre 1997, audio, niet uitgeschreven
- Mariette Hermans, 24 mai 1998, audio, niet uitgeschreven
- David Lachman, 19 juin 1998, audio, niet uitgeschreven
- Félix Nejman, 08 et 15 mars1999, audio, niet uitgeschreven
- Léon Raszkin, 28 avril 1999, audio, niet uitgeschreven, verbetering bezig
- Mme X., 20 janvier 2000, audio, uitgeschreven
- Abraham Karolinsky, 27/02 et 10/09//2001, audio, niet uitgeschreven
- Fanny Biber, 03/12/2002, audio, niet uitgeschreven
- Alice Bonheim, 06/03/2003, audio, niet uitgeschreven
<Verzameling interviews>
5.5. Interviews gerealiseerd door medewerkers van het Joods Museum van Deportatie en Verzet:
- Ilya Prigogine, juli 1995, op video
- Robert Maistriau, augustus 1995, op video
- Simon Gronowski, augustus 1995, op video
- Eva Fastag, 23 november 1995, op video
- Irène Spicker, 23 november 1995, op video
- Joseph Blitz, 11 december 1995, op video
- Isy Beck, 11 december 1995, op video
- Henri Apfelbaum, 12 december 1995, op video
- Félicie Gruszow, 12 december 1995, op video
- Henri Sonnenbluck, 19 december 1995, op video
- Marie Pinhas, 19 december 1995, op video
- Rosie Mandel recta Kwadrat, 15 augustus 1997, audio, niet uitgeschreven
<Verzameling interviews>
5.6. Interviews gerealiseerd door Frédéric Molle in het kader van zijn licentiaatverhandeling, “Le SS-Sammellager de Malines : la vie dans la caserne Dossin”, Joods Museum van Deportatie en Verzet
- Benita Hirschfeld, zomer 1997, audio, transcriptie bezig
- Ketti Birnbaum, zomer 1997, audio, niet uitgeschreven
- Eva Fastag, zomer 1997, audio, niet uitgeschreven
- Henriette Heller-Edersheim, zomer 1997, audio, niet uitgeschreven
- M. Rosenfein , 23 juni 1997, audio, niet uitgeschreven
- Jo Kirchenstein, 30 juni 1997, audio, niet uitgeschreven
- Maurice Swarc, 29 juli 1997, audio, niet uitgeschreven
- Benjamin Gutfeld, 4 augustus1997, audio, niet uitgeschreven
<Verzameling interviews>
5.7. Interviews door Sylvain Brachfeld.Dit archief bestaat uit een verzameling audio-kopieën van interviews die Sylvain Brachfeld afnam in de joodse gemeenschap in het kader van de erkenning als ‘Rechtvaardige’ door Yad Vashem. Kopie van deze interviews liggen bij het Stadsarchief Antwerpen.
<Verzameling interviews>
5.8. Interviews afgenomen door de Survivors of the Shoah Visual History Foundation.Op initiatief van regisseur Steven Spielberg, werden talrijke getuigen ondervraagd over hun ervaringen tijdens de Shoah. Het museum bezit een CD-Rom met de inventaris van alle getuigen en ook de kopieën van de Belgische interviews.
6. Verzameling relieken in bewaring bij het JMDV, 1942-1944
De ‘relieken’ zijn 3048 bewaarde briefomslagen. Hierin zitten de documenten die de betrokken gevangenen bij hun aankomst in het Sammellager aan de kampadministratie moesten afgeven. Dat kunnen foto’s zijn, brieven, identiteitskaarten, lidkaarten, diploma’s, … Grofweg gaat het vooral over de gedeporteerden vanaf het XXste transport, hoewel er ook uitzonderingen op deze regel zijn.
Van deze relieken werd een stukbeschrijving gemaakt en ze werden gedigitaliseerd. Overlevenden of familieleden van gedeporteerden hebben het recht deze documenten terug te krijgen. Hiertoe moeten zij een aanvraag indienen bij onze archiefdienst.
7. Jodenregister van Antwerpen
De steekkaarten van het Jodenregister van Antwerpen zoals die tijdens de Tweede Wereldoorlog opgesteld werden door de gemeente van Groot-Antwerpen. De Duitse verordening van 28 oktober 1940 verplichtte namelijk alle joden die de leeftijd van 15 jaar bereikt hadden, zich te laten inschrijven in het Jodenregister van hun woonplaats. De gemeentelijke administraties werden belast met het opstellen van die registers. Sommige gemeentes waren al te ijverig in deze opdracht, anderen toonden zich minder behulpzaam. Dit type register werd echter door alle gemeenten opgesteld.
Het gaat hier over steekkaarten met de volgende gegevens: naam, voornamen, datum -en plaats van geboorte, nationaliteit, beroep, godsdienst, grootouders, ouders, kinderen, datum van aankomst in België en de opeenvolgende adressen.
Het copyright van dit archiefbestand bevindt zich bij het “Centraal Beheer voor Joodse Weldadigheid en Maatschappelijk Hulpbetoon v.z.w.”, kortweg de Centrale. Deze vereniging bezit sinds verscheidene jaren een archiefbestand bestaande uit 10.012 steekkaarten opgetekend in het kader van de vorming van het jodenregister van Antwerpen.
In augustus 1999 werd er een overeenkomst ondertekend tussen vertegenwoordigers van de Centrale enerzijds en het JMDV anderzijds. Het Joods Museum engageerde zich op dat moment tot de volledige reiniging, digitalisering, verpakking en indexering van de vermelde steekkaarten. De volledige behandeling van de 10.012 steekkaarten werd beëindigd in mei 2003. Op dat ogenblik werden de steekkaarten op plechtige wijze aan de rechtmatige eigenaars overhandigd.
Om de ontsluiting van deze steekkaarten zo optimaal mogelijk te houden, werd ervoor gekozen de inhoud die vervat zit in elke steekkaart samen te brengen in een index die tot op een bepaald niveau de stukbeschrijving benadert.
Meer informatie over het Jodenregister van Antwerpen, vindt u in het artikel van archivaris Ilse Marquenie.
! Bestand opent in het browservenster. Rechtsklik op de link en sla het document op om het in Word te openen.
Resten na reiniging van
het Jodenregister.
8. Jodenregister van België
De formulieren van het Jodenregister van België zoals die tijdens de Tweede Wereldoorlog opgesteld werden door de Belgische gemeenten. De Duitse verordening van 28 oktober 1940 verplichtte alle joden die de leeftijd van 15 jaar bereikt hadden, zich te laten inschrijven in het Jodenregister van hun woonplaats. De gemeentelijke administraties werden belast met het opstellen van die registers. Sommige gemeentes waren al te ijverig in deze opdracht, anderen toonden zich minder behulpzaam. Dit type register werd echter door allen opgesteld.
Dit bestand bevatte 217 ringmappen met inschrijvingsfiches van de joden van België in het register. Andere administratieve papieren zijn soms aan die fiches toegevoegd. Het register is alfabetisch opgesteld per gemeente.
De formulieren zijn opgesteld in het Nederlands of het Frans. Elk formulier bevat de volgende velden: naam, voornamen, geboortedatum en –plaats, beroep, nationaliteit, godsdienst alsook naam, geboortedatum en –plaats en godsdienst van de echtgeno(o)t(e), de ouders en de grootouders langs vaderzijde en langs moederszijde, naam en godsdienst van de kinderen, datum sinds wanneer men in België woont, land van waaruit men naar België is gekomen, adres, datum en plaats van de optekening, handtekening van de belanghebbende en het gezinshoofd. Zelden werd bij de registratie de gevraagde informatie volledig ingevuld.
Eigenaar van het Jodenregister van België is de Joodse Sociale Dienst uit Brussel. Het ligt in depot bij het Joods Museum van België. De eerste contacten voor een samenwerking tussen de Joodse Sociale Dienst, het Joods Museum van België en het Joods Museum van Deportatie en Verzet in verband met de digitalisering en de behandeling van het Jodenregister van België gaan terug tot november 1998. In juni 2003 werd uiteindelijk een akkoord tot samenwerking tussen alle partijen bereikt.
Om de ontsluiting van deze steekkaarten zo optimaal mogelijk te houden werd ervoor gekozen de inhoud die vervat zit in elke steekkaart samen te brengen in een index die tot op een bepaald niveau de stukbeschrijving benadert. De index herneemt niet alle informatie die zich op de steekkaart bevindt. Volgende velden werden opgenomen in de index: Naam, Voornaam, geboortedatum, geboorteplaats, beroep, nationaliteit, eerste gemeente, eerste adres, laatste gemeente en laatste adres. (Een lijst van de verschillende gemeenten is beschikbaar).
Digitale beelden van het
Jodenregister van België
9. Steekkaarten Sicherheitsdienst Drancy-Auschwitz
De “Steekkaarten SIPO-SD” met informatie over 56.000 personen waren het echte werkinstrument van de raciale vervolging. Het bestaat uit de samenvoeging van gegevens afkomstig van 16 Duitse, Franse en Belgische geïdentificeerde archiefvormers.
Eigenaar van deze steekkaarten is de Dienst Oorlogsslachtoffers (DOS).
Gedurende verschillende jaren heeft het JMDV zich gewijd aan het schonen (talrijke naalden en nietjes die verwijderd werden), het noteren van de degradaties van de stukken met het oog op latere restauratie, het individueel verpakken van de kaarten in zuurvrij papier en het invoegen van de vermelde gegevens in een databank.
Dit gespecialiseerd benedictijnenwerk werd in juli 2006 afgerond.
10. Ledenlijst van de Jodenvereeniging in België
Tijdens WOII richtte de bezetter de Jodenvereeniging in België (JVB) op. In heel Europa werden dergelijke “Jodenraden” ingericht. De ledenlijst van de Jodenvereeniging in België werd vooreerst opgesteld in de lokalen van de JVB Deze lijsten zijn overgebracht naar de anti-Joodse centrale die geleid werd door Pierre Beeckmans. Na de oorlog werden deze lijsten aan het SOMA gegeven.
Deze formulieren met registratie van de joodse gezinnen gebeurde per gemeente en per straat door de JVB- administratie.
Ledenkaart van de JVB
(namen werden door ons onleesbaar gemaakt)
11. Archief van de Jodenvereeniging in België (CICB)
Deze archieven bevatten documenten van de Jodenvereeniging in België (JVB) die tijdens WOII opgericht werd door de bezetter. In heel Europa werden dergelijke “Jodenraden” ingericht.
Het betreft hier de originele archieven van de JVB Zij waren het bewijsstuk in het kader van het gerechtelijk onderzoek naar de verantwoordelijkheid van de JVB. Aangezien dit onderzoek afgesloten werd met een buitenvervolgingstelling, recupereerde Max Gottschalk dit fonds. In 1959 richtte hij het Centre National des Hautes Etudes juives (CNEHJ) op, wat later zou uitgroeien tot het Institut Buber. Daar deponeerde hij deze archieven.
In dit archief vindt men ordners en 199 mappen die de belangrijkste inhoud van het fonds bevatten, 13 dossiers die verband houden met de lidgelden, 19 dossiers over tussenkomsten en 32 mappen over de boekhouding. De 18 mappen met de 9500 inschrijvingsfiches van de JVB ontbreken.
Dit fonds werd in 2003 voor de eerste keer opengesteld voor onderzoek, na een eerste klassering in het CNHEJ begin jaren zestig door Alexandre Fried en na de archivering tussen 2001 en 2003 in het JMDV. 315 dossiers wachten nog op catalogisering.
Meer specifiek behandelen deze archieven:
- Duitse verordeningen
- wetgeving, statuten en intern reglement van de JVB
- uitvoerend bestuur van de JVB
- verschillende P.V.'s
- briefwisseling i.v.m. de organisatie van het uitvoerend bestuur van locaal comité van Brussel
- personeelslijsten van de JVB van het locaal comité van Antwerpen
- algemene briefwisseling
- Sociale Dienst van het locaal comité van Luik
- rapport van de activiteiten
- financiën
- algemene briefwisseling: andere lokale comités (Charleroi, Gent, Aarlen, Oostende en Bergen)
- tussenkomsten voor de verschillende uitvoerende besturen bij de bezettende overheid
- het bevolkingsregister
- onderwijs
- weeshuizen
- het comité aan de Ruysbroeckstraat
- Arbeitseinsatz in Noord-Frankrijk
- verplichte tewerkstelling - Mechelen
- rantsoenering
- kampen in het Oosten
- joodse bezittingen en joodse professionele activiteiten
- kinderen
- ouderen
- gemengde rassen en Ariërs
- joden met een speciaal statuut
- gevangenissen
- Breendonk
- Commissie van de Openbare Onderstand
- Duits-Palestijnse uitwisseling
- briefwisseling met Duitsland, Frankrijk, Hongarije, Nederland, Polen, Portugal, Zweden, Zwitserland.
- briefwisseling met de Openbare veiligheid
- verschillende tussenkomsten
- briefwisseling met de Belgische administratieve autoriteiten
- joodse dienst voor plaatsing en integratie
- het Rode Kruis
- Winterhulp
- lidgelden
- giften
- verplaatsingen en attesten avondklok
- Dagboek S. VANDEN BERG
- Rapport van M. BENEDICTUS
- Duitse documenten (fragmenten uit het proces van Von Falkenhausen)
Correspondentie van de JVB, oktober 1942
12. Archief van de Jodenvereeniging in België (Onafhankelijkheidsfront)
Ook deze archieven bevatten documenten van de Jodenvereeniging in België (JVB) die tijdens WOII opgericht werd door de bezetter. In heel Europa werden dergelijke “Jodenraden” ingericht.
Deze archieven van de JVB werden bij de bevrijding door de verzetsstrijders van het Onafhankelijkheidsfront meegenomen uit de lokalen van de Dienst Speciale Hulp aan Mechelen. Ze werden jarenlang geconserveerd in het Nationaal Verzetsmuseum in Anderlecht. In 2003 werden deze archieven officieel in depot gegeven bij het Joods Museum van Deportatie en Verzet.
In totaal werden 4.054 documenten beschreven. Het gaat hier vooral over:
- briefwisseling van de JVB (tussen het algemeen bestuur en de lokale besturen, tussen de JVB en de Duitse of Belgische autoriteiten, tussen de JVB en organisaties in Zwitserland, Duitsland, Frankrijk, Nederland, etc..)
- verschillende lijsten (bedienden van de JVB, arbeiders voor de Organisation Todt, mensen die opgeroepen werden voor Mechelen, pakketten of briefwisseling, etc…)
- documenten van de diensten Onderwijs, Tussenkomst, Hulp aan Mechelen, Weldadigheid en Emigratie
- documenten i.v.m. oproepen voor Mechelen
- briefwisseling en documenten over de activiteiten van de dienst Speciale Hulp aan Mechelen
- verschillende boekhoudkundige en financiële dossiers (lonen van arbeiders van de Organisation Todt, clearing, liquidatie, budgetten, lidgeld, giften, etc…)
Correspondentie van de JVB, oktober 1942
13. Dienst Vreemdelingenzaken “Geef ze een gezicht”
Bij de Dienst Vreemdelingenzaken van het Ministerie van Binnenlandse Zaken worden alle dossiers bewaard van buitenlanders die naar België migreerden. In 2004 verkreeg het JMDV van de Minister van Binnenlandse zaken toestemming om het archief van de “Vreemdelingenpolitie - persoonlijke dossiers” van de gedeporteerde joden en zigeuners te digitaliseren. Zeer veel gedeporteerden waren namelijk migranten.
Deze bronnen zijn uitzonderlijk rijk aan informatie. Zo is het, dankzij deze dossiers, vaak voor de eerste keer mogelijk om naast een naam ook een foto te kleven.
Voor dit bijzonder ambitieuze project is een lokaal in WTC2 ter beschikking gesteld en met het Brusssels Gewest werden met succes onderhandelingen gevoerd over het verkrijgen van GECO-personeel.
Onze ambitie is om tegen 2012 alle geïdentificeerde dossiers in digitale vorm ontsloten te hebben.
14. Archief van Louis Van Brussel
Deze archieven zijn gevormd door de verzetsstrijder Louis Van Brussel zelf. Ze zijn het resultaat van wat hij doorheen zijn leven heeft verzameld. Deze archieven werden in 2001 in depot gegeven aan het Joods Museum van Deportatie en Verzet.
De archieven van Louis Van Brussel bevatten 29 mappen met documenten. In die mappen vinden we:
- 44 foto's
- paspoorten
- lidmaatschapskaarten, VNV, DeVlag, NSB.
- persartikelen
- varia
- novellen
- Centrale der metaalbewerkers
- Partizanenkorps 034 – 037 - Mechelen
- Artikels Front - Geschiedenis en verhalen
- Meensel-Kiezegem
- sluikpers
- Nic Bal
- Verraad Vleugels
- ledenlijst VNV e.a. Leuven
- materiaal spreekbeurten
- Joodse Partizanen
- neutraliteitspolitiek 1939 - 1940
- Losse mappen
- Gevallen Partizanen 034
- Jul Puttemans - Sovjets
- polemiek PA in VL. Vranckx – Louis
- persoonlijk gekende slachtoffers
- artikels incivieken
- verklaringen en meldingen
- briefwisseling + boek terreur in oorlogstijd
In 2007 zal het JMDV dit bestand aan het SOMA schenken.
Partizaan Louis Van Brussel
15. Medewerking tentoonstellingen
Regelmatig wordt door verscheidene instellingen of organisaties een beroep gedaan op het JMDV om archiefstukken te ontlenen voor tentoonstellingen.
Door de kwaliteit van de ontsluiting van zijn collecties wordt het JMDV een bijzonder belangrijke partner voor deze musea. Het Museum hanteert immers de politiek om de rechten van deze documenten gratis ter beschikking te stellen voor een publiekelijk gebruik.
Enkele voorbeelden van tentoonstellingen waar het JMDV zijn medewerking aan heeft verleend:
- Euroculture, Je n’aime pas la culture, Paris, tijdelijke tentoonstelling, 2003-2005.
- Museum of Jewish Heritage - A Living Memorial to the Holocaust, Jewish resistance during the Holocaust, New York, tijdelijke tentoonstelling. 2004-2005.
- Dallas Holocaust Museum, Exhibition featuring 3 events that occurred on April 19, 1943: The Warsaw Ghetto Uprising, the Bermuda Conference and the attack on the 20th deportation train from Belgium, Dallas, tijdelijke tentoonstelling, 2004-2005.
- Centre de Documentation Juive Contemporaine – Mémorial du Martyr Juif, Les Communautés juives d’Europe dans l’après-guerre, Paris, permanente tentoonstelling, 2004.
- Denkmal für die ermordeten Juden Europas, Raum der Lebensgeschichte – Raum der Orte, Berlijn, permanente tentoonstelling, 2004.
- Koninklijk Ballet van Vlaanderen, tentoonstelling in het kader van de musical “Red Star Line – Portret van een verloren lente”, Antwerpen, tijdelijke tentoonstelling, 2004.
- Made in Belgium, Herdenking van 175 jaar België, Brussel, Tijdelijke tentoonstelling, 2005-2006.
- Mechelen 2005 vzw, – Emilie Fresco, Redders en Geredden tijdens WOII, Mechelen, tijdelijke tentoonstelling, 2005.
- Stiftung Denkmal für die ermordeten Juden Europas, Berlijn, permanente tentoonstelling, 2005.
- Life in Shadows – Hidden Children and the Holocaust, Washington, tijdelijke tentoonstelling, 2005-2006.
- Mémorial de la Shoah, Parijs, permanente tentoonstelling, 2004.
- Provinciaal Cultuurcentrum Oost-Vlaanderen, Joods leven in Gent, Gent, tijdelijke tentoonstelling, 2005.
- Université du Travail de Charleroi, La libération vue de Belgique, Charleroi, tijdelijke tentoonstelling, 2005.
- Stadsmuseum van Leuven, De Bevrijding van Auschwitz, Leuven, tijdelijke tentoonstelling, januari-februari 2005.
Foto uit de tentoonstelling Emilie Fresco,
Redders en geredden tijdens WOII, 2005, Mechelen
16. Belgisch Paviljoen in het Staatsmuseum Auschwitz-Birkenau
Op vraag van de koning en van de eerste minister werd begin 2005 een prestigieus project aangenomen: het JMDV zou de renovatie van het Belgisch Paviljoen in Auschwitz coördineren. Onder leiding van Ward Adriaens werd op 14 februari 2005 een ad hoc werkgroep van historici samengeroepen om de renovatie vorm te geven.
Op 7 mei 2006, na maanden van enorme inspanningen, werd het Belgisch Paviljoen in Auschwitz plechtig geopend in aanwezigheid van de Eerste Minister, Guy Verhofstadt, de Vice-Eerste Minister en Minister van Justitie, Laurette Onkelinx. Staatssecretaris van Openbare Gebouwen, Bruno Tuybens en Minister van Defensie, André Flahaut, waren ook aanwezig. Zij werden vergezeld door een honderdtal vertegenwoordigers van joodse en historische instellingen en door evenveel leerlingen uit Franstalige en Nederlandstalige scholen.
Het museum is zeer sober opgevat. Het bestaat uit drie ruime, lichte zalen die elk een aspect van de Belgische jodenvervolging behandelen. Eén zaal is gewijd aan de bezetting van België en de reactie van de bevolking. De tweede zaal gaat over de zeventien verordeningen. De derde zaal behandelt de 28 konvooien die vanuit Mechelen vertrokken.
Vervolgens werd beslist eveneens een catalogus van deze tentoonstelling te publiceren. Deze zal verdeeld worden in de scholen en de ambassades. De releasedatum was vastgesteld op 26 januari 2007.
Belgisch Paviljoen in Auschwitz bij de opening op 7 mei 2006
Als belangrijke ontsluiting van de archieven werkt archivaris Laurence Schram aan de redactie van een “Kalendarium” van de Kazerne Dossin.
Om dit werk uit te voeren moeten talrijke archieven, die verspreid zijn over meerdere bewaarplaatsen, bestudeerd worden (archieven, JMDV, relieken, Dienst Oorlogsslachtoffers, Krijgsauditoraat, Magestic-Bronnen, A.I.V.G.-Bronnen, Sociale Dienst, …). De bedoeling is om zoveel mogelijk documenten terug te vinden die betrekking hebben tot de werking van de “SS-Sammellager für Juden-Mecheln”.
De treinsporen naast de Kazerne Dossin
© Beit Lochamei Hagetaot
jmdv@telenet.be